വിശുദ്ധ ഖുർആനോടുള്ള ആദരവ്: ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ 'ഓട്ടോമാറ്റിക്' ഖുർആൻ സ്റ്റാന്റ്
ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ശാസ്ത്ര വിസ്മയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ പലപ്പോഴും വിസ്മരിക്കപ്പെട്ടു പോകുന്ന ഒന്നാണ് സ്പെയിനിലെ കൊർദോവ (Cordoba) പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വിസ്മയകരമായ ഖുർആൻ സ്റ്റാന്റ്. ഹിജ്റ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മുഹമ്മദ് ബിൻ ഖലഫ് അൽ-മുറാദി എന്ന മുസ്ലീം എൻജിനീയറാണ് ഇതിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്.
വിശുദ്ധ ഖുർആനോടുള്ള ആദരവ്: ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ 'ഓട്ടോമാറ്റിക്' ഖുർആൻ സ്റ്റാന്റ്
ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ശാസ്ത്ര വിസ്മയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ പലപ്പോഴും വിസ്മരിക്കപ്പെട്ടു പോകുന്ന ഒന്നാണ് സ്പെയിനിലെ കൊർദോവ (Cordoba) പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വിസ്മയകരമായ ഖുർആൻ സ്റ്റാന്റ്. ഹിജ്റ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മുഹമ്മദ് ബിൻ ഖലഫ് അൽ-മുറാദി എന്ന മുസ്ലീം എൻജിനീയറാണ് ഇതിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്.
എന്തായിരുന്നു ഈ സംവിധാനം?
കൊർദോവയിലെ ജാമിഅ മസ്ജിദിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന വിശുദ്ധ ഖുർആന്റെ അതിപുരാതനവും അപൂർവ്വവുമായ ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതി (Manuscript) കൈകൊണ്ട് തൊടാതെ തന്നെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻറെ മുന്നിലെത്തിക്കാനും പാരായണം കഴിഞ്ഞ് തിരികെ കൊണ്ടുപോകാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഓട്ടോമാറ്റിക് യന്ത്രസംവിധാനമായിരുന്നു ഇത്.
പ്രവർത്തന രീതി (The Mechanism)
അക്കാലത്തെ അത്യാധുനികമായ 'ഓട്ടോമേഷൻ' സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് അൽ-മുറാദി ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:
സുരക്ഷിതമായ അറ:
പള്ളിയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് ഭിത്തിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരുന്ന, മനോഹരമായി കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത ഒരു അടഞ്ഞ പെട്ടിയിലാണ് വിശുദ്ധ ഖുർആനും ഈ സ്റ്റാന്റും സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്.
താക്കോൽ തിരിക്കുമ്പോൾ:
പെട്ടിയുടെ താഴെയുള്ള പ്രത്യേക പൂട്ടിൽ താക്കോൽ ഇട്ട് തിരിക്കുമ്പോൾ, യന്ത്രസംവിധാനങ്ങൾ ഉണരുകയായി. പെട്ടിയുടെ രണ്ട് വാതിലുകൾ തനിയെ ഉള്ളിലേക്ക് തുറക്കപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക ലിഫ്റ്റ് പോലെ:
പെട്ടിക്കുള്ളിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധ ഖുർആൻ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു തട്ട് (Shelf) സാവധാനം താഴേക്ക് ഇറങ്ങിവരും (അല്ലെങ്കിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്റെ സൗകര്യത്തിന് അനുസരിച്ച് ഉയർന്നു വരും).
വിരിയുന്ന സ്റ്റാന്റ്:
ഖുർആൻ വായനക്കാരന്റെ മുന്നിലെത്തുമ്പോൾ, അതിന്റെ താങ്ങുകൾ (Stand) തനിയെ വിരിയുകയും ഖുർആൻ പാരായണത്തിന് പാകത്തിൽ തുറക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
തിരികെ പോകുന്ന വിധം:
പാരായണം കഴിഞ്ഞ് താക്കോൽ വിപരീത ദിശയിൽ തിരിക്കുമ്പോൾ, സ്റ്റാന്റ് മടങ്ങുകയും ഖുർആൻ പെട്ടിക്കുള്ളിലേക്ക് തിരികെ കയറുകയും വാതിലുകൾ തനിയെ അടയുകയും ചെയ്യുന്നു.
സാങ്കേതിക മികവ്:
കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് മറച്ചുപിടിച്ച സങ്കീർണ്ണമായ ബെൽറ്റുകൾ (Belts), ഗിയറുകൾ (Gears), ചങ്ങലകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് അൽ-മുറാദി ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിച്ചത്. വൈദ്യുതി ഇല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് കേവലം യാന്ത്രികമായ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിച്ച് ഇത്തരം കൃത്യതയോടെ ഒരു യന്ത്രം പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു എന്നത് ആധുനിക എൻജിനീയർമാരെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യമാണ്.
ഗുണപാഠം
വിശുദ്ധ ഖുർആനോടുള്ള അങ്ങേയറ്റത്തെ ആദരവാണ് ഇത്തരം ഒരു കണ്ടുപിടുത്തത്തിന് അൽ-മുറാദിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. അപൂർവ്വമായ ആ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ വിയർപ്പോ അഴുക്കോ പുരളാതെ സൂക്ഷിക്കുക എന്നതും, അതേസമയം അത് പാരായണം ചെയ്യാൻ സൗകര്യമുണ്ടാക്കുക എന്നതുമായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന റോബോട്ടിക് കൈകളുടെയും (Robotic arms) ലിഫ്റ്റുകളുടെയും ഒക്കെ ആദ്യകാല രൂപങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയത് ഇത്തരം മുസ്ലീം പണ്ഡിതന്മാരാണെന്ന് ഈ ചരിത്രം നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.